در حمل و نقل هوایی بین المللی، حمایت از هواپیما، همیشه از اهمیت والایی برخوردار بوده است. تعلق یک هواپیما به کشور خاص، برای کشورهای ثالث نیز اهمیت ویژه ای دارد. هواپیما تابعیت کشوری را دارد که در آنجا ثبت می گردد. هر هواپیمایی که  در حمل و نقل بین المللی اشتغال دارد، باید در کشوری ثبت و علایم مخصوص مربوط به آن کشور بر روی آن درج شود. چه مقرراتی در خصوص ثبت و تابعیت هواپیما در حقوق بین الملل وجود دارد؟ چه مقرراتی در مورد انتقال ثبت هواپیما اجرا می شود؟ در این مقاله، ثبت وتابعیت هواپیما در حقوق بین الملل و حقوق کشورهای ایران، انگلیس و کانادا مقایسه خواهند شد.

تأثیر ناهمانند ازدواج بر تابعیت زن و شوهر، به گونه ای است که گویا قانونگذار تابعیت زن را، تابعی از تابعیت شوهر به شمار می آورد و تبعیض جنسیتی میان زن و شوهر را به رسمیت می شناسد. این مقاله به سه پرسش اساسی در این باره پاسخ می دهد: آیا ناهمانندی تأثیر ازدواج بر تابعیت زن و شوهر، از نوع تبعیض جنسیتی منفی است؟ یا آنکه از منطق قابل دفاعی برخوردار است؟ در هر صورت، چه پیشنهاد اصلاحی قابل دفاعی را می توان جایگزین قانون موجود کرد؟ نویسنده با روش تحلیلی به بررسی دیدگاه های نظری مطرح و متن و محتوای مواد قانونی مربوط می پردازد و پس از نشان دادن لزوماً جنسیتی نبودن ناهمانندی های قانونی، روشن می سازد که این ناهمانندی ها، از پشتوانۀ قابل دفاعی بهره مند نیستند و در نتیجه پیشنهاد اصلاحی فاقد تبعیض جنسیتی را، به قانونگذار ارائه می کند.

در مورد وضعیت حقوقی اطفال متولد از تلقیح مصنوعی مباحث فراوانی قابل طرح و بررسی است. این در حالی است که تنها قانونی که در این مورد وضع گردیده، قانون «نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور» است که در پنج ماده تنظیم گردیده و بسیاری پرسش ها در این زمینه را بی پاسخ گذارده است. یکی از مباحث حقوقی مطرح در مورد چنین اطفالی، بحث تابعیت آن هاست. در این مورد حکم خاصی از سوی قانونگذار وضع نگردیده و تابعیت این اطفال را به موجب قواعد عمومی تابعیت، باید تعیین نمود. با اعمال قواعد عمومی تابعیت، در مواردی ممکن است تابعیت طفل با زوجین اهداگیرنده متفاوت باشد. این تفاوت، جامعه، طفل و زوجین اهداگیرنده را با مشکلاتی روبه رو خواهد کرد. در نهایت پیشنهاد می گردد با توجه به آزادی دولت ها در تعیین اتباع خود، قانونگذار ایران به چنین اطفالی تابعیت ایران را اعطا نماید.

تابعیت رابطه حقوقی-سیاسی یک شخص با یک دولت است و درنتیجه اعطای تابعیت یک امر حاکمیتی به شمار می آید. ازاین رو هریک از نظام های حقوقی- سیاسی دنیا قواعد سخت گیرانه ای برای اعطای تابعیت وضع می کنند و تنها کسانی را به تابعیت خود می پذیرند که از آزمون های متعدد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با موفقیت خارج شده باشند و علقه خود را با آن نظام سیاسی اثبات کرده باشند. هرچند نظام حقوقی حاکم بر تابعیت بویژه در مواد 976 قانون مدنی با توجه به فقدان شناسه ها و علقه های ثبت احوال شخصیه در ابتدای قرن چهاردهم، دارای اشکالاتی است ولی قانون گذار ایران در سال 1398، بدون توجه به ماهیت تابعیت، به منظور تکریم زنان ایرانی و ارائه خدمات اجتماعی به فرزندان حاصل از ازدواج آنان با مردان غیرایرانی به نحو گسترده ای اعطای تابعیت ایران به این فرزندان را با ملحقات محل تأمل تجویز نمود و آسیب هایی به پیکره نظام اعطای تابعیت در ایران و کرامت زن وارد نمود. آثار منفی ناشی از اجرای این قانون، با وجود مدت کوتاهی که از تصویب آن می گذرد، به واسطه برهم زدن نظم حاکم بر اعطای تابعیت در ایران قابل مشاهده است و ضرورت اصلاح این قانون و سایر قوانین مربوط به تابعیت، بیش از پیش احساس می شود. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی در پاسخ به این سوال که «نظام حقوقی اعطای تابعیت به افراد بویژه فرزندان مادر ایرانی با چه چالشهایی روبرو است و چگونه باید با رویکردی انسانی درصدد برطرف کردن آن برآمد؟»، پیشنهادهایی را به منظور اصلاح کلیت نظام حقوقی اعطای تابعیت ارائه خواهد نمود.

همگان بر این باورند که حقوق عمومی در غرب با نگاه به نظام حقوقی و سیاسی که در امپراتوری روم وجود داشته، شکل گرفته و غرب در تاسیس نهاد دولت ملت به روم می نگریسته است، از این رو، تاثیرات حقوق روم بر حقوق عمومی مدرن از جنبه های مختلفی می تواند مطالعه گردد. به نظر می رسد در مفهوم دولت ملت دو مولفه «ملت» و «تابعیت» به وجود آمده است. آنچه این مقاله در تلاش است تا به آن پاسخ دهد، توجه به این نکته است که آیا ریشه های شکل گیری مفهوم تابعیت و ملت را که ازجمله مفاهیم مدرن محسوب می شوند، می توان در روم باستان جستجو کرد؟ آنچه در اینجا بررسی می شود، تاثیرات دو مولفه سبک خاص «خانواده» در اقوام هندواروپایی، و نگاه خاص رومی ها به مستعمرات خود در شکل گیری این دو مفهوم است که اولین مولفه به شکل گیری مفهوم «تابعیت» انجامیده و دیگری به ایجاد مفهوم «شهروندی» منجر شده که خود زمینه ایجاد مفهوم «ملت» و حتی نمونه اولیه این مفهوم بوده است. البته، پیوستگی در مفاهیم تبار تا ملت با فراگیر شدن مسیحیت در اروپا دچار گسست شد، چراکه مسیحیت پیوند میان مردمان را نه بر مبنای ارتباط دائمی یک گروه انسانی با سرزمین، بلکه بر اساس ایمان آن ها به یک باور مشترک می دانست. این امر موجب شد مفهوم امت مسیحی در اروپا دیگربار تمایزی میان خودی و غیرخودی در میان مردمان یک سرزمین مطرح سازد. این درحالی است که اگر روال پیشین در سنت هندواروپایی تداوم می یافت، شاید لازم نبود برای ظهور مفهوم ملت تا عصر تجدد منتظر بمانیم.